Аналитика 2025 ж. 3 чейрек

Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, Кыргызстандын Ички дүң продукты (ИДП) 2025-жылдын январь–сентябрь айларында жылдык эсепте 10 %га өстү. Улуттук банк жылдык өсүштү 9–9,5 % деңгээлінде күтүүдө. Сентябрь айында инфляция 8,4 %га чейин жайлады, бул баалардын акырындап турукташа баштаганын көрсөтөт.

Экономиканын өсүшү негизинен инфраструктурага инвестициялар, курулуштун жанданышы жана ички суроо-талаптын көбөйүшү аркылуу камсыз болду. Ошол эле учурда тышкы тобокелчиликтер сакталып турат: төлөм балансынын дефицити ИДПнын 25 %ына чейин жетиши мүмкүн, бул өлкөнүн тышкы каржылоого болгон көз карандылыгын баса белгилейт.

Ишкердик чөйрөсүнүн жагымдуу шарттары инвесторлордун стратегиялык маанилүү компаниялардын акцияларына — мунай-газ сектору, аэропорттук инфраструктура жана мамлекеттик лизинг тармагына болгон кызыгуусун күчөтүүдө. Орточо инфляция институционалдык инвесторлорго кирешелүүлүктү жана тобокелчиликтерди туура баалоого мүмкүндүк берет, ал эми инвестициялардын өсүшү корпоративдик рыноктун ликвиддүүлүгүн жогорулатууда.

2025-жылдын III чейрегинде корпоративдик баалуу кагаздар рыногу байкаларлык жанданды: тынч өткөн июлдан кийин августта соода активдүүлүгү жогорулады, ал эми сентябрда бүтүмдөрдүн көлөмү жыл ичиндеги максималдуу деңгээлге жетти. Инвесторлор ири инфраструктуралык компаниялардын акцияларын жана рыноктун эң туруктуу сегменттеринин бири болгон микрокаржылоо секторунун инструменттерин активдүү сатып алышты.

Чейрек боюнча негизги тенденциялар

1. Ликвиддүүлүктүн олуттуу өсүшү
Чейректин эң көрүнүктүү окуясы — сентябрдагы соода көлөмүнүн кескин жогорулашы. Алдыңкы орунга «Кыргызстан Аэропорттору» ААКнын акциялары чыкты: жай айларына салыштырмалуу сатылган кагаздардын саны ондогон эсе өстү. Бул активдүүлүк инвесторлордун стратегиялык инфраструктуралык активдерге болгон кызыгуусунун күчөгөнүн көрсөтөт.
Ошондой эле Кыргызнефтегаз, Евразиялык Жылуулук Банк, Мамлекеттик лизинг компаниясы жана башка эмитенттер боюнча да олуттуу соода көлөмү катталды, бул сентябрды «чокулук» ай кылып көрсөттү.

2. Баалар негизинен туруктуу бойдон калды
Оборот өссө да, рынокто олуттуу волатилдүүлүк байкалган жок. Көптөгөн акциялар адаттагы баа диапазондорунда соодаланды. Өзгөчөлүк — МБанк: сентябрдын аягында акыркы бүтүмдүн баасы кескин жогорулады, бул ири бир жолку сатып алууну же суроо-талаптын күчөшүн билдириши мүмкүн.
Микрокаржылоо уюмдарынын секторунда дээрлик толук туруктуулук сакталып турат: инструменттердин көбү белгиленген же ага жакын бааларда соодаланды. Айрыкча АБН, Элет-Капитал жана Салым Финанс сыяктуу белгилүү эмитенттер боюнча.

3. МФУ секторунун «тынч гавань» катары ролунун бекемделиши
Инвесторлор этият болгон шартта МФУ сектору дагы бир жолу өзүнүн жагымдуулугун тастыктады. Бул сегменттеги кагаздардын көбүндө баалар туруктуу, суроо-талап — туруктуу бойдон калды. Бул инвесторлор үчүн МФУ балансталган портфелдин ишенимдүү элементи бойдон каларын билдирет, айрыкча тобокелдикке орто деңгээлде даярдар үчүн.

4. Банктын секторундагы активдүүлүк
Банктар арасынан Кыргыз Республикасынын Өнүктүрүү банкы, Борбор Азия Капитал Банкы, ФинансКредитБанк жана Евразиялык Жылуулук Банк өзгөчөлөндү. Бул сегменттин өзгөчөлүгү — менчик түзүмүнүн спецификасын чагылдырган жана волатилдүүлүктү төмөн деңгээлде кармаган белгиленген баадагы ири, бир жолку бүтүмдөрдүн сакталышы.

Эмитенттер боюнча негизги байкоолор

  • Кыргызстан Аэропорттору — чейректин башкы драйвери. Ликвиддүүлүктүн өсүшү жана баалардын орточо волатилдүүлүгү туруктуу инвестициялык кызыгуунун калыптанып жатканын көрсөтөт.

  • Кыргызнефтегаз — орточо баанын акырын төмөндөшү жана көлөмдүн өсүшү узак мөөнөттү караган инвесторлор үчүн мүмкүнчүлүк болушу мүмкүн.

  • МБанк — сентябрдагы акыркы баанын олуттуу өзгөрүшү көзөмөлдөөнү талап кылат: корпоративдик окуялар же суроо-талаптын өсүшү болушу мүмкүн.

  • Салым Финанс (привилегияланган акциялар) — орточо баанын жай өсүшү туруктуу суроо-талапты чагылдырат.

  • Инфраструктуралык жана мамлекеттик компаниялар мезгил-мезгили менен болгон ири бүтүмдөрдүн фонунда туруктуулукту көрсөтүүдө.

Чейрек боюнча жалпы жыйынтыктар

  • Рынок жанданды — айрыкча сентябрда. Инвесторлор реалдуу секторго жана стратегиялык активдерге кызыгууда.

  • Волатилдүүлүк төмөн бойдон калууда, бул консервативдүү инвесторлор үчүн ыңгайлуу.

  • МФУ сектору инвестициялык портфелдердин «туруктуу якору» макамына ээ бойдон калууда.

  • Өсүш потенциалы инфраструктуралык компанияларда айкын көрүнүүдө — алардын көлөмдөрү жана рынок катышуучуларынын кызыгуусу өсүүдө.

Инвесторлор эмнени күтсө болот

  • Сентябрдагы тенденция сакталып калса, ликвиддүүлүктүн мындан ары өсүшү.

  • Банктын жана инфраструктуралык компаниялар сегментинде жаңы кирүү чекиттеринин пайда болушу.

  • Микрокаржылоо секторунун баалуу кагаздарынан туруктуу кирешелүүлүк.

  • Чейректин аягында активдүүлүгү күчөгөн айрым эмитенттер боюнча мүмкүн болгон кайра баалоо.